Poznaniacy w maskach… przeciwgazowych

Dziś trochę cofnę się w czasie, ale nie do aż tak odległych lat, jak zwykle na tym blogu. Lata trzydzieste XX wieku. Świat żyje strachem przed nalotami gazowymi. Czy Poznaniacy również?

W Polsce od 1928 roku działa dość prężnie Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej – masowa polska organizacja paramilitarna, powołana w 1928 z połączenia istniejących już wcześniej, bo w 1923 Ligi Obrony Powietrznej Państwa (rok założenia 1923) i Towarzystwa Obrony Przeciwgazowej (rok założenia 1922). Organizacja ta miała też swoją filię w Poznaniu.

Legitymacja Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej należąca do Marii Kędzianki, fragment,  1932  Poznań, sygnatura:  CYRYL_39_4_1_0067, CYRYL

Liga miała na celu promowanie lotnictwa sportowego, komunikacyjnego i wojskowego. Do osiągnięć ligi trzeba też zaliczyć wybudowanie 17 wież spadochronowych w okresie międzywojennym. (Wśród nich – pierwszej wieży spadochronowej, zbudowanej w 1937 z inicjatywy poznańskiego oddziału Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Wieża ta powstała koło Drogi Dębińskiej).

Liga zaangażowana też była w organizację obrony przeciwgazowej. Między innymi współorganizowała ćwiczenia w wielu polskich miastach na wypadek nalotów gazowych, także w Poznaniu. Takie ćwiczenia miały miejsce między innymi w 1933 roku, jak i w 1938 roku. Mieszkańcy miasta mogli się dowiedzieć w czasie pokazów, jak powinni się sami zachować i jak wyglądać mogą działania wojsk chemicznych w przypadku zagrożenia. 

Poznaniakom, podobnie jak i innym Europejczykom, nie był też obcy widok masek przeciwgazowych. Gazety polskie, szczególnie te bogato ilustrowane, prześcigały się w pokazywaniu pomysłów i innowacji w zakresie ówczesnej obrony cywilnej, zarówno w Polsce, jak i w innych krajach.

Dziś więcej zdjęć, mniej tekstu.
----------

Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, Kuriera Poznańskiego oraz polskich tygodników ilustrowanych.

Oddział podczas odkażania zagazowanego terenu, czerwiec 1929,  fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. , 1-W-2816

Artykuł z Kuriera Poznańskiego, dotyczący powyższych ćwiczeń z 1929 roku [źródło: Polona]

Ćwiczenia przeciwgazowe w Poznaniu. Pozorowany atak gazowy na ul. Górna Wilda. Wóz strażacki z drabiną przy kamienicy, nad którą przelatują samoloty bombowe, listopad 1933, fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-W-2817-1

Ćwiczenia przeciwgazowe w Poznaniu. Oddział w kombinezonach przeciwgazowych podczas odkażania ul. Górna Wilda., listopad 1933, fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. 1-W-2817- 2 

Ludność ogląda pozorowany wybuch bomby gazowej przed bankiem PKO i Bankiem Handlowym na pl. Wolności, styczeń 1939, fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, sygn. , 1-W-2818-1

Nie karm słonia cukrem w poznańskim zwierzyńcu

„W zwierzyńcu pewien młodzieniec podawał słoniowi kawałki cukru niesłychanie małe, a że przytem słonia draźnił [!], cofając rękę temi cukrami, zdaje się, słonia rozzłościł i tenże upatrzył chwilę stosowną, - porwał trąbą kapelusz jego głowy, zmiętosił go i połknął, przez co wywołał śmiech licznie zebranej publiczności.”  Relację ze zdarzenia zapisał ku potomności redaktor „Wielkopolanina” we wrześniu 1905 roku. Mamy nadzieję, że kapelusz nie zaszkodził, co jest wielce prawdopodobne, zważywszy, że ówczesne okrycia głów powstawały wówczas z materiałów naturalnych. Gorzej z cukrem.

#poznanskiezoo #poznan1908

Święta, święta i po świętach...

Echo : ilustrowany tygodnik powieściowy i humorystyczny R. 2, nr 18 ([1913])

--------------
CENTRYFUGA* - wirówka, przyrząd mechaniczny, służący do rozdzielania mieszaniny płynów, względnie ciał stałych, tworzących zawiesinę w płynach, według ich ciężaru gatunkowego, przez działanie siły odśrodkowej. Zasadniczą częścią składową centryfugi są dwa współśrodkowe naczynia. Wewnętrzne naczynie wiruje bardzo szybko dookoła swej osi i odrzuca zawartą wewnątrz płynną mieszaninę, tem dalej od osi, im niższy jest ciężar gatunkowy materjału. O ile ściany tego naczynia są dziurkowane, zaopatrzone w sita, czy też wyłożone tkaniną, centryfuga spełnia zarazem czynność filtrującą. O ile zaś ściany te są nieprzepuszczalne, rozdział następuje na zasadzie opadania ciała cięższego w dół, które to opadanie działanie siły odśrodkowej przyspiesza. Naczynie zewnętrzne, nieruchome, spełnia rolę chwytnika i rozdzielacza. Centryfugi różnej konstrukcji mają zastosowanie w gospodarstwie wiejskiem, do odciągania śmietany z mleka i do wytrząsania miodu z plastrów pszczelnych, tudzież w przemyśle przy wielu procesach fabrykacyjnych.[Gutenberg]
*Karlsbad - Karlowe Wary, uzdrowisko znane z leczenia m.in. dolegliwości pokarmowych

Wesołego Alleluja! [Polona]

źródło: [Polona]